پروژه ارزیابی سیستمهای اعلام و اطفاء حریق آزمایشگاه دلتا نیاوران
پیشگفتار
آتشسوزی یکی از خطرناکترین پدیدههایی است که همواره تهدیدی جدی برای ایمنی افراد، حفاظت از اموال و تداوم فعالیت مراکز حیاتی محسوب میشود. آزمایشگاههای پزشکی و تشخیصی، به دلیل حضور تجهیزات حساس و گرانقیمت، مواد شیمیایی و نمونههای بیولوژیکی ارزشمند، از جمله مکانهایی هستند که ایمنی در برابر حریق در آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. آزمایشگاه دلتا نیاوران به عنوان یکی از مراکز معتبر تشخیصی و پژوهشی کشور، با درک این ضرورت حیاتی، گامی مؤثر در جهت ارتقاء سطح ایمنی خود برداشته است.
شرکت مهندسی پایش سیستم مهر با افتخار اجرای پروژه جامع “ارزیابی سیستمهای اعلام و اطفاء حریق“ را برای آزمایشگاه دلتا نیاوران با مدیریت دکتر مصطفی قرهگزلو به انجام رسانده است. این پروژه با هدف بازرسی دقیق وضعیت موجود، تستهای عملکردی جامع و در نهایت صدور گواهینامه انطباق با الزامات مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت بهداشت کار (زیرمجموعه وزارت کار ایران)، طراحی و اجرا گردید. در این پروژه، تیم متخصص پایش سیستم مهر با بهرهگیری از معتبرترین استانداردهای جهانی، یعنی NFPA 72 (کد ملی سیستمهای اعلام حریق و سیگنالینگ) و NFPA 10 (استاندارد خاموشکنندههای دستی آتش)، ارزیابی دقیق و علمی را انجام دادند.
ضرورت ارزیابی سیستمهای اعلام و اطفاء حریق
سیستمهای اعلام و اطفاء حریق، به عنوان اولین خط دفاعی در برابر آتشسوزی، نقشی حیاتی در حفاظت از جان و مال ایفا میکنند. با این حال، این سیستمها نیز مانند هر تجهیزات دیگری، نیازمند بازرسیهای دورهای، تستهای عملکردی و نگهداری منظم هستند تا از کارایی و قابلیت اطمینان آنها در زمان وقوع حادثه اطمینان حاصل شود. استانداردهای بینالمللی مانند NFPA 72 و NFPA 10، بهصراحت بر ضرورت این فرآیندها تأکید دارند.
الف) سیستمهای اعلام حریق بر اساس NFPA 72
استاندارد NFPA 72 (National Fire Alarm and Signaling Code) به عنوان جامعترین و پیشرفتهترین مرجع جهانی برای طراحی، نصب، مکانیابی، عملکرد، بازرسی، تست و نگهداری سیستمهای اعلام حریق و سیستمهای ارتباطات اضطراری شناخته میشود. این استاندارد الزامات دقیقی را برای اطمینان از عملکرد صحیح و بهموقع سیستمهای تشخیص و اعلام حریق، به منظور حفاظت از جان و مال، تدوین کرده است. بازرسیهای منظم و تستهای عملکردی که بر اساس فصل ۱۴ این استاندارد انجام میشوند، تضمینکننده آمادگی دائمی سیستم در شرایط اضطراری هستند.
ب) سیستمهای اطفاء حریق قابل حمل بر اساس NFPA 10
خاموشکنندههای دستی آتش، به عنوان اولین و در دسترسترین ابزار برای مقابله با حریقهای کوچک، نقشی حیاتی در ایمنی هر محیط کاری ایفا میکنند. استاندارد NFPA 10 (Standard for Portable Fire Extinguishers) الزامات جامعی را برای انتخاب، نصب، بازرسی، نگهداری، شارژ مجدد و تست هیدرواستاتیک این تجهیزات ارائه میدهد. هدف این استاندارد، اطمینان از این است که خاموشکنندهها در زمان نیاز، بهدرستی عمل کرده و کارایی لازم را داشته باشند.
متدولوژی پروژه: بازرسی، تست و صدور گواهینامه
پروژه ارزیابی سیستمهای اعلام و اطفاء حریق آزمایشگاه دلتا نیاوران، در سه فاز اصلی و بر اساس الزامات استانداردهای NFPA و همچنین ضوابط مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت بهداشت کار، طراحی و اجرا گردید.
فاز اول – بازرسی وضعیت موجود
در این گام، تیم ارزیابی شرکت پایش سیستم مهر با حضور در محل آزمایشگاه، به بازرسی دقیق و سیستماتیک تمامی اجزای سیستمهای اعلام و اطفاء حریق پرداخت. این بازرسیها مطابق با الزامات فصول مربوطه در استانداردهای NFPA 72 و NFPA 10 انجام شد و شامل موارد زیر بود:
- بازرسی سیستم اعلام حریق (بر اساس NFPA 72):
- بررسی پنل کنترل مرکزی (FACP): کنترل وضعیت، نمایشگرها، علائم هشدار و عیبیابی سیستم. مطابق با فصل ۱۰ این استاندارد، عملکرد صحیح پنل کنترل در اولویت قرار دارد.
- بررسی دتکتورها: بازدید چشمی و بررسی عملکرد دتکتورهای دود (نقطهای، پرتوافکن، و. ..)، دتکتورهای حرارتی و شستیهای اعلام حریق دستی از نظر وضعیت فیزیکی، محل نصب (مطابق با الزامات فاصلهگذاری استاندارد) و عدم وجود مانع بر سر راه آنها.
- بررسی آژیرها و هشداردهندهها: کنترل سلامت و میزان صدای آژیرها و چراغهای هشدار در کل محیط.
- بررسی مدارها و مسیرهای ارتباطی: طبق فصل ۱۲ استاندارد NFPA 72، یکپارچگی و سلامت مدارهای ارتباطی بین اجزای مختلف سیستم و پنل کنترل بررسی شد.
- بازرسی سیستم اطفاء حریق قابل حمل (بر اساس NFPA 10):
- بررسی خاموشکنندهها: بازدید چشمی از تمامی کپسولهای اطفاء حریق از نظر نوع، کلاس حریق مناسب (A, B, C, D یا K مطابق با طبقهبندی استاندارد)، وضعیت ظاهری، نبود آسیب یا خوردگی، و محل نصب آنها.
- بررسی گیج فشار: اطمینان از قرار داشتن نشانگر گیج فشار در محدوده عملیاتی سبز رنگ.
- بررسی دسترسی: اطمینان از اینکه تمامی خاموشکنندهها در دسترس بوده و مسیر دسترسی به آنها باز است.
- بررسی تاریخها: بررسی تاریخ انقضا، تاریخ شارژ مجدد و تاریخ تست هیدرواستاتیک مندرج بر روی برچسبها (طبق جدول ۷.۳.۳.۱ استاندارد NFPA 10 برای انواع مختلف خاموشکنندهها).
فاز دوم – تستهای عملکردی
پس از بازرسی اولیه، تستهای عملکردی بر روی سیستمها انجام گرفت تا کارایی واقعی آنها در شرایط نزدیک به واقعیت، مورد سنجش قرار گیرد. این تستها با هدف حصول اطمینان از عملکرد صحیح در زمان بروز آتشسوزی طراحی شدند:
- تست سیستم اعلام حریق: شامل تست فعالسازی دتکتورها با استفاده از مواد شبیهساز دود ایمن و یا حرارت، تست شستیهای اعلام دستی، و تست ارسال سیگنال به پنل مرکزی و فعالسازی آژیرهای هشدار. همچنین، تست برق اضطراری و منابع تغذیه پشتیبان مطابق با الزامات فصل ۱۰ انجام شد.
- تست خاموشکنندههای دستی: شامل تست فشار و بررسی مکانیزم عملکردی (در حد امکان و بدون تخلیه کامل)، و اطمینان از اینکه برچسبهای راهنما بهروز و خوانا هستند.
فاز سوم – تحلیل نتایج، ارائه گزارش و صدور گواهینامه
تمامی یافتههای حاصل از بازرسیها و تستهای عملکردی بهصورت مستند گردآوری و تحلیل شدند. نقاط قوت و کاستیهای احتمالی سیستمهای موجود، با ذکر ماده استاندارد مربوطه (به عنوان مثال، الزامات بند ۱۴.۲ از NFPA 72 برای نگهداری سوابق، یا بند ۷.۲ از NFPA 10 برای بازرسیهای ماهانه ، در قالب یک گزارش جامع به کارفرما ارائه گردید. در نهایت، پس از اطمینان از انطباق کامل سیستمها با الزامات استانداردهای NFPA و همچنین ضوابط سختگیرانه مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت بهداشت کار (وزارت کار ایران)، گواهینامه انطباق و تاییدیه عملکرد ایمن برای آزمایشگاه دلتا نیاوران صادر شد. این گواهینامه، مهر تأییدی بر قابلیت اطمینان سیستمهای ایمنی آزمایشگاه و تعهد آن به بالاترین استانداردهای حفاظت از جان و مال است.
دستاوردها و ارزشآفرینی پروژه
اجرای موفق این پروژه، دستاوردهای ارزشمندی را برای آزمایشگاه دلتا نیاوران به ارمغان آورد که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تضمین ایمنی پرسنل، مراجعان و تجهیزات: با ارزیابی و تأیید عملکرد صحیح سیستمهای اعلام و اطفاء حریق، امنیت جانی و مالی در برابر تهدیدات ناشی از آتشسوزی بهطور قابل توجهی افزایش یافت.
- انطباق کامل با الزامات قانونی و استانداردهای ملی: با اخذ گواهینامه معتبر از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت بهداشت کار، آزمایشگاه دلتا نیاوران بهطور رسمی انطباق خود را با قوانین سختگیرانه ایمنی کشور به اثبات رساند.
- کاهش ریسک توقف عملیات و خسارات مالی: پیشگیری از آتشسوزیهای احتمالی و یا تشخیص و اطفاء سریع آنها، از بروز خسارات جبرانناپذیر به تجهیزات حساس و توقف فعالیتهای حیاتی آزمایشگاه جلوگیری خواهد کرد.
- ارتقاء سطح فرهنگ ایمنی و اعتمادآفرینی: انجام این ارزیابیها و اخذ گواهینامههای معتبر، نشاندهنده تعهد مدیریت به ایمنی و ایجاد حس امنیت در کارکنان و اعتماد بیشتر در مراجعان و ذینفعان است.
جمعبندی
پروژه ارزیابی سیستمهای اعلام و اطفاء حریق آزمایشگاه دلتا نیاوران، نمونهای از خدمات تخصصی و تعهد شرکت مهندسی پایش سیستم مهر به ارتقاء سطح ایمنی در مراکز حیاتی کشور است. با اتکا به دانش فنی روز و استفاده از مراجع معتبر جهانی مانند استانداردهای NFPA، این پروژه با موفقیت کامل به انجام رسید و گواهینامههای لازم برای آزمایشگاه دلتا نیاوران صادر گردید. این دستاورد، گامی مؤثر در جهت حفاظت از سرمایههای انسانی، تجهیزاتی و اعتبار این مرکز ارزشمند تشخیصی و پژوهشی محسوب میشود.
شرکت مهندسی پایش سیستم مهر، با تکیه بر تجربه و تخصص خود، آماده ارائه خدمات مشابه در حوزههای ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE) به کلیه صنایع و سازمانها میباشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خدمات و پروژههای شرکت مهندسی پایش سیستم مهر، به وبسایت رسمی شرکت مراجعه فرمایید:
🔗 https://imsiran.ir/
🔗 https://imsiran.ir/project/
🔗 https://imsiran.ir/blog/
شمارههای تماس: 02188332336 – 09372813274 -09362813274
ایمیل: info@imsiran.ir train.caspian@gmail.com
کلیه حقوق مادی و معنوی این اثر متعلق به شرکت مهندسی پایش سیستم مهر میباشد. هر گونه کپیبرداری، بازنشر، ترجمه، اقتباس، تغییر، ویرایش، فروش یا استفاده تجاری از مطالب این مطلب، بهصورت کامل یا جزئی، در هر قالب و رسانهای (چاپی، دیجیتال، صوتی، تصویری و غیره) بدون درج منبع معتبر و لینک مستقیم به وبسایت شرکت مهندسی پایش سیستم مهر به آدرس https://imsiran.ir/project/ بهشدت ممنوع بوده و پیگرد قانونی دارد.
#ایمنی_آتشنشانی #سیستم_اعلام_حریق #سیستم_اطفاء_حریق #NFPA_72 #NFPA_10 #ارزیابی_ایمنی #آزمایشگاه_پزشکی #بازرسی_فنی #صدور_گواهینامه #HSE #مدیریت_ریسک #پایش_سیستم_مهر
